Kể chuyện có lựa chọn
Cấu trúc câu chuyện, truyện nhiều kết thúc, xây dựng thế giới, tranh liên hoàn, lời thoại và kịch ứng tác.
10 bài · viết cho học sinh, phụ huynh và thầy cô
Cấu trúc ba hồi của câu chuyện: mở đầu, thử thách, giải quyết cho học sinhBa hồi chia truyện làm mở đầu đặt vấn đề, phần giữa là chuỗi thử thách khó dần và hồi cuối giải quyết; nối nhau bằng điểm ngoặt, hồi giữa dài gấp đôi hai hồi kia.Sách nhiều kết thúc: thiết kế lựa chọn có ý nghĩa mà nhánh không bùng nổMỗi lần chọn hai hướng là số kết thúc nhân đôi: mười lần chọn cần hơn 2.000 đoạn. Người viết dùng nhánh gom lại, dấu vết và lựa chọn có cái giá để giữ truyện gọn.Nhân vật muốn gì và điều gì cản trở: động cơ, xung đột làm truyện chạyTruyện chạy được khi nhân vật muốn một điều cụ thể, có thứ cản trở và có cái giá nếu thất bại. Bài nêu bốn loại cản trở, điều muốn khác điều cần, và công thức một câu.Xây dựng thế giới tưởng tượng: luật lệ, bản đồ và lịch sử cho truyện của emThế giới hư cấu đáng tin nhờ các phần ăn khớp: ít luật nhưng nghĩ kỹ hệ quả, bản đồ có sông chảy đúng chiều, và lịch sử để lại dấu vết nhìn thấy được trong truyện.Múa rối nước kể chuyện thế nào: sân khấu mặt ao, tích trò, chú TễuRối nước kể bằng con rối gỗ sung lướt trên mặt ao, nghệ nhân đứng trong nước sau mành tre điều khiển; mỗi tích trò ngắn, một hành động rõ, nhạc chèo báo trước cảm xúc.Storyboard là gì: kể chuyện bằng chuỗi khung tranh trước khi quay phimStoryboard, hay kịch bản phân cảnh, là chuỗi khung phác thảo cho thấy từng cảnh quay: cỡ cảnh, góc máy, chuyển động. Không cần vẽ đẹp, chỉ cần rõ để cả nhóm cùng thấy.Viết lời thoại tự nhiên cho truyện: mỗi nhân vật một giọng, đọc to để sửaLời thoại tự nhiên gọn hơn lời nói thật: bỏ chào hỏi thừa, mỗi câu làm một việc, có ẩn ý. Xưng hô tiếng Việt cho thấy quan hệ; đọc to để tìm câu vấp mà sửa.Kể chuyện nối tiếp cùng bạn: nguyên tắc Đồng ý, và… của kịch ứng tácKể chuyện nối tiếp là cả nhóm cùng sáng tác tại chỗ, mỗi người một câu. Nguyên tắc Đồng ý, và… cùng khung tám câu mở đầu giúp truyện không lạc mà vẫn bất ngờ.Mô-típ lặp lại trong truyện cổ tích Việt: người em hiền, vật thần kỳ, số baMô-típ là chi tiết nhỏ lặp lại ở nhiều truyện: người em hiền, vật thần kỳ, lốt xấu xí, biến hoá, con vật trả ơn. Hiểu chúng để đọc truyện cổ sâu hơn và tự viết truyện.Viết truyện ngắn trong một buổi: lịch 90 phút từ ý tưởng đến bản đọc toMột truyện 500–800 chữ viết xong trong 90 phút nếu giới hạn một nhân vật, một nơi, một vấn đề và chia sáu chặng: gom ý, dựng khung, nháp, nghỉ, sửa, đọc to.